Hier vindt u een serie artikelen m.b.t. de algemene (techniek) geschiedenis die niet direct gekoppeld is aan een bepaalde ontwikkeling in de Zaanstreek maar die wel zorgt voor een beter begrip van de (industriële) ontwikkeling van de streek. In deze artikelen wordt er bijvoorbeeld gewezen op de technologische vooruitgang elders in Europa die een belangrijke invloed hebben gehad op het ontstaan en uitbouwen van de Zaanstreek als een van de vroegste industrie gebieden in de wereld.

Jur Kingma is al vanaf zijn jeugd gefascineerd door grote machines. Rondom zijn ouderlijke woning werden, tijdens de enorme expansiedrift van Van Gelder Zonen, de meest wonderlijke constructies opgebouwd. In zijn artikel Big Stuff doet hij verslag van zijn bewondering voor de mega bouwwerken en voert ons mee naar een aantal mooie voorbeelden in enkele belangrijke industrie gebieden in Europa.

“Naast documenten en voorwerpen kan een landschap ons iets leren over het verleden” stelde Jur Kingma aan het begin van een boottocht met studenten geschiedenis van de Universiteit van Amsterdam. Het landschap waarin de vaartocht zich afspeelt is een industrielandschap in een veenweidengebied. De term 'industrielandschap' is eind vorige eeuw gelanceerd door Barrie Trinder van het Ironbridge museum in Engeland om aan te geven dat door verschillende fasen van de Industriële revolutie er verschillende diepgaande veranderingen in het landschap waren ontstaan. De boottocht vertrok vanaf de Zaanse Schans.

Cornelis Corneliszoon was o.a. uitvinder van de door wind aangedreven houtzaagmolen waardoor de scheepsbouw zich in de 17e eeuw sterk kon ontwikkelen en waardoor de Nederlanden van die tijd zich konden ontwikkelen tot de belangrijkste handelsnatie ter wereld. Vandaag de dag zijn daar nog steeds de resultaten van zichtbaar. In Innovaties in Noord Holland bekijkt Jur Kingma welke technologische vernieuwingen van belang zijn geweest voor de ontwikkeling van Noord holland in het algemeen en de Zaanstreek in het bijzonder.

In Van molen- tot fabrieksarbeider probeert Vibeke Kingma de industriële revolutie in een Zaanse context te plaatsen. Dit is een schriftelijke weergave van een lezing in het Zaans Museum. Vibeke Kingma gaat ervan uit dat door middel van feiten en achtergronden de getoonde voorwerpen in het Zaans Museum beter tot hun recht zullen komen. In vogelvlucht wordt de industrialisatie van de Zaanstreek beschreven. Daarbij worden de gevolgen voor de arbeiders besproken.

In de beelbank van het Gemeente Archief Zaanstad bevindt zich een schitterende collectie foto's van de spoor infrastructuur in de Zaanstreek. Aan de hand van deze beelden beschrijft Jur Kingma, in het artikel Spoorwegen in de Zaanstreek in het kort de geschiedenis van de spoorwegen in de eerste helft van de vorige eeuw.
Foto rechts: Aanleg van de spoorlijn Amsterdam - Alkmaar met erop één van de eerste stoomlocomotieven. Uit ‘De Zaanstreek Belicht 1863 - 1878’ bladzijde 53, door Breebaard, J.L.

Negentiende eeuwse spoorwegstations werden wel ‘Kathedralen van de Nieuwe Tijd’ genoemd. In analogie zou men fabrieken uit die tijd ‘burchten van industrie’ kunnen noemen.
Als u uit Wormerveer over de Zaanbrug de gemeente Wormer binnenkomt, krijgt u het gevoel een vesting binnen te gaan. Aan weerszijde van de brug staan als een stadspoort grote fabriekscomplexen die te maken hebben met de rijst- en gortpellerij. In het Noordelijk gedeelte van de Zaanstreek werd deze bedrijfstak gedomineerd door ondernemers uit de familie Laan. In SAIGON en RIJST vertelt Jur Kingma aan studenten van de UvA de geschiedenis van de rijstpellerij in de Zaanstreek.