In Nederland zijn er nog enige stoommachines in situ bewaard. In het kloosterdorp Steyl staat een stoommachine in de voormalige drukkerij van het klooster van de SVD, van pater Jansen die enige jaren geleden heilig werd verklaard. In Loenen is in de Middelste Molen een stoommachine voor de aandrijving van een papierfabriek. In Oisterwijk staat een grote fabrieksstoommachine weg te roesten in de ruïne van de voormalige Koninklijke lederfabriek.
In musea zijn ook fabrieksmachines te zien. In het openluchtmuseum van het Zuiderzeemuseum is een stoommachine in een wasserij te zien. In het textielmuseum in Tilburg is een stoommachine te zien die wordt aangedreven door een elektromotor. Andere stoommachines zijn te vinden in museum in de windmolen de Wachter in Zuidlaren, het Industrion in Kerkrade en in het techniekmuseum in Delft.

Religieuze Stoommachine

In het klooster/museumdorp Steyl ten zuiden van Venlo is nog een grote stoommachine in een drukkerij van de paters SVD (‘Societas Verbi Divini’ beter bekend als de Steyler Missiecongregatie). De Duitse priester Arnoldus Jansen trok, zoals vele katholieke geestelijken, weg uit Duitsland vanwege de ‘Kulturkampf’ van Bismarck. Velen vestigden zich net over de grens in Limburg en Oost-Brabant.
Arnoldus Jansen stichtte o.a de orde SVD. Hij verkreeg inkomen voor zijn kloosters en missionaire activiteiten door het uitgeven van religieuze traktaten en bladen. Een drukkerij was essentieel in het werk van zijn orde. De drukkerij werd aangedreven door een eigen energie centrale die werd aangedreven door een grote stoommachine. Toen ik er Engelse vrienden rondleidde noemden ze dit de vreemdste machinekamer die ze ooit hadden gezien.

Een stoommachine als ruïne

Niet alle stoommachines werden zo liefdevol bewaard. In het Brabantse Oisterwijk vervalt de stoommachine van de voormalige Koninklijke Vereningde Lederfabriek steeds meer tot een ruïne. Het tegeltableau in het voormalige kantoor is nog intact. De stoommachine is gebouwd door Carels in Gent. Direct op de krukas is een draaistroomgenerator gemonteerd. De gebouwen zijn tot Rijksmonument verklaard. Omdat er geen herbestemming is, gaat het verval door.