Kroniek

Kroniek Regelmatig vinden er in de Zaanstreek evenementen plaats die een directie relatie hebben met activiteiten van de Vereniging Zaans Erfgoed. Soms ook zijn dit festiviteiten die een directe relatie hebben met de activiteiten van leden van deze vereniging of met personen die een bijzondere band hebben met het cultureel erfgoed in de Zaanstreek. In deze serie artikelen wordt verslag gedaan van een aantal van deze evenementen. Lang niet alle activiteiten die voortkomen uit de genoemde vereniging worden hier echter beschreven. Hopelijk komt uit deze reportage wel duidelijk naar voren dat er in de Zaanstreek regelmatig aandacht wordt besteed aan het cultureel erfgoed. Cees Kingma
De Waakzaamheid in Koog aan de Zaan is één van de zestien genomineerde panden voor het nieuwe programma van het SBS 6 televisieprogramma ‘Het Mooiste Pand van Nederland’. De opnamen voor de eerste ronde werden op dinsdag 15 december 2009 gemaakt in ‘De Lichtfabriek’ in Haarlem en namen de gehele dag en een deel van de avond in beslag. Een oproep in het Noordhollands Dagblad van zaterdag 12 december en veel lobbywerk binnen het netwerk van de nieuwe eigenaren van de Waakzaamheid, bouwbedrijf Somass, zorgde voor een bus vol supporters tijdens deze opname dag.
	“Je kunt niet alles behouden” volgens de heer R.C.Th. Ootjers, namens het CDA wethouder voor o.a. Kunst en Cultuur in de gemeente Zaanstad. Hij zou het niet erg vinden als de voormalige Ned. Hervormde Kerk in Zaandijk zou worden gesloopt. De Vereniging Zaans Erfgoed denkt daar toch iets genuanceerder over. Inmiddels hebben diverse Erfgoed Behoudverenigingen het initiatief van de vereniging ondersteund. In Zaandijker kerk door sloop bedreigd leest u de standpunten van de diverse betrokken partijen.
Door het overlijden van de eigenaar Piet Visser in 2006 dreigde er voor de stoomsleepboot ‘Scheelenkuhlen’ uit Zaandam een onzekere toekomst. In goed overleg werd het schip overgedragen aan ‘Stichting tot Behoud van het Stoomschip’. Met behulp van bemanningsleden van de beide andere schepen van de stichting is het de oude bemanning gelukt het schip in de vaart te houden. Op zondag 14 juni mocht ik, als opstapper, meevaren van Wormerveer naar Zaandam. Op Scheelenkuhlen herboren vindt u een sfeer- en beeldverslag van deze reis.
	Aansluitend aan de voorjaarsvergadering van de Vereniging Zaans Erfgoed op 25 april 2009 kregen de leden een rondleiding door het Lassiecomplex aan de Veerdijk in Wormer. De rijstfabriek van Lassie is gevestigd in de voormalige rijstpellerij ‘Mercurius’. In de jaren negentig van de vorige eeuw zijn de panden van de voormalige rijstpellerij grondig en zeer vakkundig gerestaureerd. In Lassiecomplex heeft een voorbeeld funktie vindt u een beeldverslag van deze excursie.
Anders dan de straatnamen op het voormalige fabrieksterrein is er niet veel meer in Wormer dat herinnert aan het eens zo imponerende complex van de papierfabriek van Van Gelder. In Toch nog een VGZ Monument in Wormer? wordt een initiatief besproken om een meer beeldende herinnering aan dit bedrijf te realiseren.
	Tijdens een informatieve bijeenkomst in restaurant de Koekfabriek aan de Westzijde in Zaandam werd uiteindelijk toch het eerste exemplaar van het boek ‘Van wind naar stoom’ gepresenteerd. Door diverse omstandigheden was de uitkomst van dit monumentale werk een aantal malen uitgesteld. In Eerste exemplaar Van wind naar stoom leest u alles over deze feestelijke bijeenkomst.
Met het zetten van zijn handtekening op donderdag 4 december 2008 gaf voorzitter Pieter Bleeker van de Vereniging Zaans Erfgoed het startsein voor een geleidelijke overdracht van het MBTZ-VGZ archief naar het Waterlands Archief in Purmerend. Namens dat archief tekende mevrouw P.A.A. Mak, beheerder van de topografische atlas, de documenten.
	Omdat ze graag tekenen en schilderen en het industrielandschap langs de Zaan al maar zagen veranderen, kregen Trijntje Munters en Conny Scholtes in 2000 een idee. Ze zouden per boot, met camera, verf, inkt en krijt de stand van zaken op de oevers vastleggen. Nu is hun werk te zien op een expositie in het Mennistenerf.
Industriepanden verliezen hun bestemming. Deze panden, vaak met een monumenten status, kunnen alleen behouden blijven als ze een nieuwe bestemming krijgen. In een overzichtstentoonstelling in de oude Verkade Chocoladefabriek worden een groot aantal bijzondere Zaanse industriële gebouwen uitvoerig belicht.
	Ter afsluiting van het project “Maritieme geschiedenis van de Zaanstreek” werd er in het Zaans museum een tentoonstelling georganiseerd met de titel Het varen over de Zaan. In dit artikel vindt u een beschrijving van deze tentoonstelling.
The Making of... De Zaankanters en het water Op 18 december 2007 werd in het Gemeenlandhuis in Edam een exemplaar van het boek “Zaankanters en het water” aangeboden aan mevr. J.M. de Vries, dijkgraaf van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. In zijn toespraak op deze informele bijeenkomst gaf Jur Kingma een kijkje in de keuken van het schrijverscollectief .
	Donderdag 12 juli 2007 bezocht maritiem archeoloog Wendy van Duivenvoorde i.v.m. haar onderzoek naar de Batavia, een aantal bedrijven en instellingen in de Zaanstreek en Uitgeest. Mevrouw Van Duivenvoorde is als assistent-conservator verbonden aan Maritime Archaeology Department van het Western Australian Museum in Perth. In Onderzoek naar de “Batavia” in de Zaanstreek en Uitgeest voortgezet vindt u een verslag van dit bezoek.
Voorafgaande aan de najaarsvergadering van zaterdag 9 december 2006 kregen de leden van de Vereniging Zaans Erfgoed een rondleiding door het rijstpakhuis Java aan de Veerdijk in Wormer. Het rijksmonument wordt in 2006 gerestaureerd en ingericht als appartementencomplex. In Pakhuis Java - Nieuwe appartementen in een rijksmonument vindt u een (beeld)verslag van deze restauratie.
	Ter afsluiting van hun opleiding tot restauratie timmerman maakten de cursisten een vaartocht over de Zaan met de Groninger tjalk 'Hubertus' uit Krommenie. In Vaartocht over de Zaan vindt u naast een korte beschrijving van die reis een uitgebreid beeldverslag. De diverse monumenten komen, zonder verder commentaar bij U langs.
In Met veertien stoommachines naar Dordrecht wordt er verslag gedaan van een reis met het stoomschip Elfin van Wormerveer naar Dordrecht. Bovendien wordt een aantal bemanningsleden aan u voorgesteld en wordt er wat dieper ingegaan op enkele technische facetten van het varen met een stoomschip.
	Na het publiceren van “Een nieuwe toekomst voor Zwaardemaker” werd ik regelmatig op de hoogte gehouden van de vorderingen op de bouw. Ik heb daarom besloten een foto reportage te maken van de activiteiten op de bouwplaats.
Het terrein van houthandel Pontmeyer in Westzaan werd in de Zomer van 2006 ontruimd. In Monumentale houtloods lijkt gered wordt ingegaan op de overleveningskansen van een provinciaal monument. Verder krijgt u een beeld van de onttakeling van dit complex.
	In de aanlooproute naar SAIL05 werd de Elfin verhaald van haar ligplaats in Wormerveer naar een plek in de Voorzaan. Twee opstappers doen verslag van deze reis in Elf kerels en een "ouwe skoit"
WERK & ZO 150 kunstwerken van Herman Heijenbrock. Jur Kingma bezocht de tentoonstelling in het gemeentemuseum van Helmond en doet verslag.
	Expositie "Over Zee" van Fred Boom in het Molenmuseum in Koog a/d Zaan door Albert Boes.
Zes Stoomschepen in de Zaan door Cees Kingma.
	Bruine vlootdag in Wormer - 28 Augustus 2004 door Cees Kingma.
Sleepbootdagen in Wormerveer door Cees Kingma.
	Thematentoonstelling De Fabriek in het Zaans Museum
Opnieuw grote cacaobrand aan de Zaan
	De Bruine Vloot op bezoek bij de Zaanwand in Wormer
De Duyfken ook in de Zaanse Schans